Lista pytań po szkoleniach OCHRONA ŚRODOWISKA W FIRMIE SERWISOWEJ

LISTA PYTAŃ I ODPOWIEDZI
Na pytania odpowiadali prowadzący szkolenie: Michał Dobrzyński i Krzysztof Pietrzak

Przepisy nie precyzują w jaki sposób odzyskiwany czynnik ma być oczyszczany, aby był uznany za zrecyklingowany. Należy więc kierować się zdrowym rozsądkiem i dobrymi praktykami branżowymi/serwisowymi. Wiadomo, że w używanym czynniku mogą znajdować się m.in. następujące zanieczyszczenia (oczywiście, w różnym stopniu/ilości, w zależności od rodzaju i wieku instalacji, wcześniejszego serwisowania, sposobu odzysku czynniku):

• nadmiar oleju sprężarkowego,
• pozostałości stałe,
• zawilgocenie,
• nadmierne zakwaszenie.

Zatem, dla bezpieczeństwa eksploatacji urządzenia, do którego wpuścicie zrecyklingowany czynnik – już na etapie odzysku czynnika ze starej instalacji do butli – warto zastosować filtry umożliwiające odseparowanie choć część w/w zanieczyszczeń. Wówczas czynnik będzie mógł być uznany za recyklingowany.

Proszę pamiętać, że butla zawierająca zrecyklingowany czynnik musi być odpowiednio oznakowana.

Musi zawierać m.in.:

1. informację o rodzaju czynnika (np. odpowiednio: R410A, R134a, R404A, itp.)
2. frazę: „zawiera fluorowane gazy cieplarniane”
3. współczynnik GWP danego czynnika chłodniczego (np. dla R134a: „GWP=1430”, dla R404A: „GWP=3922”)
4. sformułowanie precyzujące, że czynnik jest zrecyklingowany: "100% poddane recyklingowi" (dokładnie taki tekst – to tekst z unijnego Rozporządzenia KE nr 2015/2068)
5. nazwę oraz adres podmiotu, który dokonał recyklingu, np.:
   "Czynnik chłodniczy zrecyklingowany przez firmę XYZ, … <tu pełny adres>."
6. Jeszcze informację o „numerze partii” (to wymóg Rozp. 517/2014), np. jeśli odzyskaliście dany czynnik 15 października 2019, to proponuję jako nazwę partii proponuję przyjąć po prostu datę i zapisać "partia 2019-10-15";
7. oczywiście – aktualną ilość czynnika zawartego w butli.

Jest to agregat chłodniczy o pojemności zbiornika 8 kg. usytuowany w pewnej odległości od komory chłodniczej więc musimy wykonać dodatkowy rurociąg. Podczas uruchomienia napełniamy układ czynnikiem w ilości 12 kg. ( 8 kg. w zbiorniku i 4kg. w rurociąg). Tworzymy nową kartę urządzenia, wpisujemy wszystkie dane i ilość czynnika (12 kg.) Jakie wpisy musimy później wykonać?

Odp.:

1. Kartę urządzenia (KU) należy założyć najpóźniej w CRO w ciągu 15 dni roboczych od zakończenia instalowania.
2. Jeśli docelowo w urządzeniu znalazło się 12 kg (tj. ilość fabrycznie napełniona w agregacie plus to co dodano do układu chłodniczego podczas instalowania), to jako ilość czynnika zawartego w urządzeniu wpisujemy właśnie 12 kg.
3. Wpisy do KU kolejnych czynności zależą od tego, czy agregat był fabrycznie wypełniony czynnikiem, czy nie zawierał czynnika przed montażem.
4. PRZYPADEK PIERWSZY: agregat jest FABRYCZNIE NAPEŁNIONY czynnikiem w ilości 8 kg, a Wy podczas instalowania dopuściliście jeszcze 4 kg.
   Wówczas w w/w przykładzie, potrzebne są następujące wpisy w CRO:
   1. wpis pierwszej czynności: „instalacja”, a w ramach tego wpisujemy:
      • dodana ilość czynnika: 4 kg (jeśli czynnik pochodziłby z odzysku – to dodatkowo należy zaznaczyć, czy jest zrecyklingowany, czy zregenerowany – ale to ogólna zasada, mająca zastosowanie do wszelkich czynników dodawanych do urządzeń)
      • w polu „dodatkowe informacje” proponuję umieścić mniej więcej taki komentarz: „Fabryczne napełnienie: 8 kg R… <podajemy jaki to czynnik>. Podczas instalowania dodano 4 kg R… . Łączne napełnienie urządzenia: 12 kg R…”
        Uwaga: tekstu w/w podanego w nawiasach < > oczywiście nie wpisujemy do KU w CRO. 😉
   2. wpis drugiej czynności: „kontrola szczelności” - „szczelne”
      • tu już nie ma potrzeby dodawać żadnych komentarzy – choć można to zrobić w polu „dodatkowe informacje” – jeśli firma serwisowa lub operator uzna to za przydatne.
5. PRZYPADEK DRUGI: montowany agregat NIE ZAWIERA żadnego czynnika, a podczas instalowania firma serwisowa wpuszcza łącznie 12 kg.
   Wówczas w Pani w/w przykładzie, potrzebne są następujące wpisy w CRO:
   1. wpis pierwszej czynności: „instalacja”, a w ramach tego wpisujemy:
      • dodana ilość czynnika: 12 kg (jeśli czynnik pochodziłby z odzysku – to dodatkowo należy zaznaczyć, czy jest zrecyklingowany, czy zregenerowany – ale to ogólna zasada, mająca zastosowanie do wszelkich czynników dodawanych do urządzeń)
      • w polu „dodatkowe informacje” proponuję umieścić mniej więcej taki komentarz: „Podczas instalowania wpuszczono do urządzenia 12 kg czynnika R…
   2. wpis drugiej czynności: „kontrola szczelności” - „szczelne”
      • tu już nie ma potrzeby dodawać żadnych komentarzy – choć można to zrobić w polu „dodatkowe informacje” – jeśli firma serwisowa lub operator uzna to za przydatne.

Odp.

1. Generalnie, wszystkie czynności wymagające posiadania certyfikatu dla personelu – powinny być odnotowane w karcie urządzenia (KU) w CRO.
2. We wskazanym przykładzie wpisy mogą być różne, w zależności od tego, co serwisant robi z czynnikiem:
   • czy pozostały w urządzeniu czynnik (zakładam, że nie całość uciekła) serwisant odzyskuje do butli, czy przetacza np. do zbiornika cieczy (jeśli występuje);
   • jeśli odzyskuje czynnik z urządzenia do butli -to czy po naprawie wpuszcza ten czynnik z powrotem w ramach recyklingu oraz dodaje nowego czynnika, czy jednak przeznacza odzyskany czynnik do utylizacji a wpuszcza do urządzenia wyłącznie nowy (pierwotny) czynnik.
3. OPCJA 1:
   Serwisant NIE odzyskuje czynnika do butli, lecz całość czynnika przetacza do zbiornika cieczy. Po naprawie dopuszcza do urządzenia NOWY czynnik w ilości takiej jaką uznaje za stosowną (generalnie to uznajemy za ilość wyemitowaną). Załóżmy, że w urządzeniu zgodnie z CRO było 10 kg czynnika, a emisji uległo 3 kg (bo tyle serwisant na końcu dodał), czyli 7 kg oryginalnego czynnika dalej było w układzie przed rozpoczęciem naprawy.
   Wówczas wpisy w CRO powinny wyglądać następująco:
   1. Pierwsza czynność: „kontrola szczelności” – „nieszczelne”:
      • w polu, które się rozwinie („Stwierdzone przyczyny nieszczelności”) wpisać tylko KRÓTKO i HASŁOWO: „nieszczelność na parowniku”;
      • w polach „ilość dodana” i „ilość odzyskana” przy czynności „kontrola szczelności” ZAWSZE wpisujemy zero: „0”;
      • w polu „dodatkowe informacje” możemy coś jeszcze wpisać dodatkowy komentarz i/lub wyjaśnienia, ale nie jest to konieczne;
   2. Druga czynność: „naprawa nieszczelności”, a w ramach tego:
      • ilość odzyskana: zero: „0”,
      • ilość dodana: 3 kg (zakładam tu, że to będzie pierwotny/nowy czynnik),
      • zalecam w polu „dodatkowe informacje” dodać komentarz: „Pozostały w układzie czynnik przetoczono do zbiornika cieczy / jednostki zewnętrznej. Nie odzyskiwano czynnika do zewnętrznej butli. Stwierdzono emisję 3 kg czynnika R…”;
      • na podstawie takiego zapisu, operator musi uwzględnić tę emisję 3 kg czynnika w swoim rocznym sprawozdaniu za korzystanie ze środowiska oraz w sprawozdaniu do KOBIZE.
   3. Trzecia czynność: „kontrola szczelności” – „szczelne” – realizowana tego samego dnia co naprawa nieszczelności, a w ramach tego:
      • ilość odzyskana: zero: „0”,
      • ilość dodana: zero: „0”,
      • zakładam, że na zakończenie naprawy nieszczelności, serwisant weryfikuje skuteczność swojej pracy, czyli wykonuje kontrolę szczelności metodami bezpośrednimi (za pomocą próby ciśnieniowej albo choćby przenośnym wykrywaczem nieszczelności), albo innymi metodami – pośrednimi, choćby wodą z mydłem… Skoro tak – to tę kontrolę szczelności trzeba wpisać do CRO.
   4. Dodatkowo, w ciągu maksymalnie miesiąca od daty naprawy nieszczelności, operator ma obowiązek zapewnić, aby wykonano ponowną kontrolę szczelności (zwaną przeze mnie „rekontrolą”). Zakładając, że potwierdzi się, że ostatnia naprawa była skuteczna – czwarty wpis do CRO będzie wyglądał następująco:
      • czynność „kontrola szczelności” – „szczelne”, a w ramach tego:
        • ilość odzyskana: zero „0”,
        • ilość dodana: zero „0”,
      • w polu dodatkowe informacje warto dopisać komentarz typu „Rekontrola po naprawie nieszczelności z … <data>”.
4. OPCJA 2:
   Serwisant ODZYSKUJE do butli cały czynnik pozostały w urządzeniu po wykryciu nieszczelności. Odzyskany czynnik przeznacza do utylizacji, a po naprawie dopuszcza do urządzenia NOWY czynnik w ilości takiej jaka była pierwotnie (tj. jaka była wpisana w karcie urządzenia w CRO). Załóżmy, że w urządzeniu zgodnie z CRO było 10 kg czynnika, a emisji uległo 3 kg. Załóżmy też, że serwisant odzyskał do butli 7 kg oryginalnego czynnika, czyli uznajemy – że 3 kg uległo emisji.
   Wówczas wpisy w CRO powinny wyglądać następująco:
   1. Pierwsza czynność: „kontrola szczelności” – „nieszczelne” [tu wpisy są takie same jak przy opcji 1]:
      • w polu, które się rozwinie („Stwierdzone przyczyny nieszczelności”) wpisać tylko KRÓTKO i HASŁOWO: „nieszczelność na parowniku”;
      • w polach „ilość dodana” i „ilość odzyskana” przy czynności „kontrola szczelności” ZAWSZE wpisujemy zero: „0”;
      • w polu „dodatkowe informacje” możemy coś jeszcze wpisać dodatkowy komentarz i/lub wyjaśnienia, ale nie jest to konieczne;
   2. Druga czynność: „naprawa nieszczelności”, a w ramach tego:
      • ilość odzyskana: 7 kg,
      • ilość dodana: 10 kg (zakładamy tu, że to będzie 10 kg wyłącznie pierwotnego czynnika; wówczas można to wpisać w ramach jednej czynności „naprawa nieszczelności”)
      • zalecam w polu „dodatkowe informacje” dodać komentarz: „Odzyskano 7 kg R… z 10 kg nominalnego napełnienia. Stwierdzono emisję 3 kg czynnika R… Po naprawie dopuszczono 10 kg pierwotnego czynnika. Odzyskany czynnik przeznaczono do recyklingu/regeneracji/utylizacji <wpisać właściwe>”;
      • na podstawie takiego zapisu, operator musi uwzględnić tę emisję 3 kg czynnika w swoim rocznym sprawozdaniu za korzystanie ze środowiska oraz w sprawozdaniu do KOBIZE.
   3. Trzecia czynność: „kontrola szczelności” – „szczelne” – realizowana tego samego dnia co naprawa nieszczelności [tu wpisy do CRO są takie same jak w opcji 1], a w ramach tego:
      • ilość odzyskana: zero: „0”,
      • ilość dodana: zero: „0”,
      • zakładam, że na zakończenie naprawy nieszczelności, serwisant weryfikuje skuteczność swojej pracy, czyli wykonuje kontrolę szczelności metodami bezpośrednimi (za pomocą próby ciśnieniowej albo choćby przenośnym wykrywaczem nieszczelności), albo innymi metodami – pośrednimi, choćby wodą z mydłem… Skoro tak – to tę kontrolę szczelności trzeba wpisać do CRO.
   4. Dodatkowo [tak samo jak w opcji 1], w ciągu maksymalnie miesiąca od daty naprawy nieszczelności, operator ma obowiązek zapewnić, aby wykonano ponowną kontrolę szczelności (zwaną przeze mnie „rekontrolą”). Zakładając, że potwierdzi się, że ostatnia naprawa była skuteczna – czwarty wpis do CRO będzie wyglądał następująco:
      • czynność „kontrola szczelności” – „szczelne”, a w ramach tego:
        • ilość odzyskana: zero „0”,
        • ilość dodana: zero „0”,
      • w polu dodatkowe informacje warto dopisać komentarz typu „Rekontrola po naprawie nieszczelności z … <data>”.
   5. OPCJA 3
      Serwisant ODZYSKUJE do butli cały czynnik pozostały w urządzeniu po wykryciu nieszczelności. Po naprawie, odzyskany czynnik w ramach recyklingu wpuszca z powrotem do urządzenia oraz dodaje do urządzenia NOWY czynnik uzupełniając do ilości jaka była przed awarią (tj. jaka była wpisana w karcie urządzenia w CRO). Załóżmy, że w urządzeniu zgodnie z CRO było 10 kg czynnika, a emisji uległo 3 kg. Załóżmy też, że serwisant odzyskał do butli 7 kg oryginalnego czynnika, czyli uznajemy – że 3 kg uległo emisji.
      Wówczas wpisy w CRO powinny wyglądać następująco:
      1. Pierwsza czynność: „kontrola szczelności” – „nieszczelne” [tu wpisy są takie same jak przy opcji 1 i 2]:
         • w polu, które się rozwinie („Stwierdzone przyczyny nieszczelności”) wpisać tylko KRÓTKO i HASŁOWO: „nieszczelność na parowniku”;
         • w polach „ilość dodana” i „ilość odzyskana” przy czynności „kontrola szczelności” ZAWSZE wpisujemy zero: „0”;
         • w polu „dodatkowe informacje” możemy coś jeszcze wpisać dodatkowy komentarz i/lub wyjaśnienia, ale nie jest to konieczne;
      2. Druga czynność: „naprawa nieszczelności”, a w ramach tego:
         • ilość odzyskana: 7 kg,
         • ilość dodana: 7 kg oraz zaznaczamy w CRO:
           • że jest to czynnik po recyklingu,
           • jako firmę realizującą recykling – wpisujemy dane firmy serwisowej, która realizuje ten serwis (tj. firmy która odzyskała i zrecyklingowała ten czynnik (przepuściła przez filtry) i wpuszcza ten czynnik z powrotem,
           • dlatego wpisujemy tylko 7 kg, a nie 10 kg, ponieważ prawo wymaga, aby oddzielnie podać ile czynnika wpuszczamy w ramach recyklingu, a oddzielnie – ile czynnika pierwotnego;
         • zalecam w polu „dodatkowe informacje” dodać komentarz: „Odzyskano 7 kg R… z 10 kg nominalnego napełnienia. Stwierdzono emisję 3 kg czynnika R… Po naprawie dopuszczono 7 kg czynnika po recyklingu oraz dodatkowo 3 kg pierwotnego R….”;
         • na podstawie takiego zapisu, operator musi uwzględnić tę emisję 3 kg czynnika w swoim rocznym sprawozdaniu za korzystanie ze środowiska oraz w sprawozdaniu do KOBIZE.
      3. Jeszcze musimy wpisać do CRO te dodane 3 kg pierwotnego czynnika. Nie da się tego zrobić równocześnie z w/w czynnością podaną w pkt. 2.5.2 „naprawa nieszczelności”, ponieważ tam mieliśmy tylko jedno pole na „ilość dodaną”, a musimy oddzielić ilości zrecyklingowane od ilości nowego czynnika.
         Dlatego trzecią czynnością w tym przypadku będzie „konserwacja lub serwisowanie”, a w ramach tego:
         • ilość odzyskana: zero: „0”,
         • ilość dodana: 3 kg (to czynnik pierwotny)
         • w dodatkowych informacjach już nie potrzebujemy nic wpisywać, bo komentarz uwzględniliśmy w w/w wpisie „naprawa nieszczelności”.
      4. Czwarta czynność: „kontrola szczelności” – „szczelne” – realizowana tego samego dnia co naprawa nieszczelności [tu wpisy do CRO są takie same jak w ramach trzeciej czynności z opcji 1 (pkt. 2.3.3) i trzeciej czynności z opcji 2 (pkt. 2.4.3)], a w ramach tego:
         • ilość odzyskana: zero: „0”,
         • ilość dodana: zero: „0”,
         • zakładam, że na zakończenie naprawy nieszczelności, serwisant weryfikuje skuteczność swojej pracy, czyli wykonuje kontrolę szczelności metodami bezpośrednimi (za pomocą próby ciśnieniowej albo choćby przenośnym wykrywaczem nieszczelności), albo innymi metodami – pośrednimi, choćby wodą z mydłem… Skoro tak – to tę kontrolę szczelności trzeba wpisać do CRO.
      5. Dodatkowo [tak samo jak w opcji 1 i 2], w ciągu maksymalnie miesiąca od daty naprawy nieszczelności, operator ma obowiązek zapewnić, aby wykonano ponowną kontrolę szczelności (zwaną przeze mnie „rekontrolą”). Zakładając, że potwierdzi się, że ostatnia naprawa była skuteczna – piąty wpis do CRO będzie wyglądał następująco [analogicznie jak w opcji 1 i 2]:
         • czynność „kontrola szczelności” – „szczelne”, a w ramach tego:
           • ilość odzyskana: zero „0”,
           • ilość dodana: zero „0”,
           • w polu dodatkowe informacje warto dopisać komentarz typu „Rekontrola po naprawie nieszczelności z … <data>”.

Odp.

1. Odpowiedź zawarłem w ramach wyjaśnień dot. pyt. 2. Zob. pkt. 2.3 – przypadek z opcji nr 1, a bardziej precyzyjnie – pkt. 2.3.2: <<Druga czynność: „naprawa nieszczelności”.>>.
2. Generalnie – odzysk oznacza przetoczenie czynnika z urządzenia do zewnętrznej butli. Jeśli taka czynność nie wystąpiła, to w CRO wpisujemy, że odzyskano zero kg. Ale w takim wypadku sugeruję w dodatkowych informacjach wpisać krótkie wyjaśnienie – właśnie, że np. „Pozostały w układzie czynnik przetoczono do zbiornika cieczy / jednostki zewnętrznej. Nie odzyskiwano czynnika do zewnętrznej butli.”

Czynnik R290 i R600a są naturalnymi czynnikami chłodniczymi z grupy węglowodorów (HC). Nie są F-gazami i w związku z tym – nie podlegają żadnym przepisom F-gazowym: ani przepisom polskiej ustawy F-gazowej, ani unijnemu Rozporządzeniu PEiR nr 517/2014, ani żadnym aktom wykonawczym wydanych do w/w regulacji. Dla R290 i R600a nie ma więc np. obowiązku umieszczania na oznakowaniu współczynnika GWP tych gazów, ani przeliczania wartości napełnienia wyrażonego w tonach eqCO₂ – jak to ma miejsce w przypadku F-gazów, ani tym bardziej sformułowania „zawiera fluorowane gazy cieplarniane”.

Szczegóły dotyczące obowiązków etykietowania butli zawierających R290 i R600a zawarte są w kartach charakterystyki tych substancji, zazwyczaj w sekcji nr 2.

Firma jeżeli transportuje wytworzone przez siebie odpady nie musi wpisywać się do BDO jako TRANSPORTUJĄCY, ale jeżeli wiezie odpady wytworzone przez Klienta – wówczas musi firma serwisowa wpisać się do BDO jako transportujący (to zależy KTO jest wytwórcą odpady na KPO).

Ponadto jest wymóg oznakowania pojazdu:

• obowiązek oznakowania pojazdu:
  • tablicą koloru białego o wymiarach 400 mm x 300 mm z napisem „ODPADY” literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm,
  • na mniejszych pojazdach można zamontować analogiczną tablicę o wymiarach 300 mm x 120 mm, z napisem o wysokości minimum 80 mm i szerokości linii minimum 12 mm,
  • w transgranicznym przemieszczaniu odpadów dopuszcza się stosowanie tablicę z literą „A”.

Ze stosowania oznakowania zwolnieni są:

• posiadacze odpadów zwolnieni z prowadzenia ewidencji odpadów,
• transportujący odpady inne niż niebezpieczne w ilości do 100 kg

czyli w zasadzie firma serwisowa nie będzie z tego zwolniona. Podsumowując – lepiej nie transportować odpadów LUB przystosować się do tego i oznakować pojazd.

Dodatkowo mogą jeszcze dojść przepisy dot. transportu towarów niebezpiecznych (ADR).

Byliśmy wczoraj u klienta, który ponad 2 lata temu zainstalował agregat, założył kartę i tyle… W międzyczasie inna firma serwisowa dokonała 2 kontroli szczelności co zostało potwierdzone protokołem. Niestety nikt nie dokonał wpisów do karty urządzenia. Ponieważ chcemy uzupełnić wpisy z naszej bieżącej kontroli pojawiło się pytanie czy warto wpisać również zaległe czynności. Nie potrafię jednoznacznie odpowiedzieć klientowi dlatego proszę o konsultację.

W opisanym przez Panią przypadku – nie ma idealnego rozwiązania. Spóźnienie wpisu nawet o 1 dzień kalendarzowy niestety generuje sankcje karne, w przypadku gdy inspektor WIOŚ trafi do danego operatora na kontrolę i zauważy brak wpisu lub spóźniony wpis…

W takich sytuacjach zawsze indywidulanie należy wybrać „mniejsze zło” lub wybrać rozwiązanie, które może być bezpieczniejsze dla operatora. W praktyce, jeśli opóźnienia są niewielkie (kilka dni, tydzień, miesiąc) – to sugerujemy operatorom jednak dokonywać tych spóźnionych wpisów do CRO, z pełną świadomością, że gdy inspektor trafi na kontrolę – to będzie miał „czarno na białym” podstawę do wymierzenia kary min. 600 zł (od każdego spóźnionego wpisu). Przy takim „niewielkim” opóźnieniu – istnieje niewielkie ryzyko, że inspektor sięgałby po kary zbliżone do górnej granicy ustawowo przewidzianej dla tej nieprawidłowości (tj. do 4.500 zł).

Jeśli jednak od wykonania czynności upłynął rok, czy dwa – to sugerujemy nie wpisywać tych starych czynności do CRO, ale oczywiście zachować protokoły serwisowe w dokumentacji. Uzasadnienie takiego podejścia jest następujące:

1. nieprawidłowości, dla których przewidziano kary w ustawie F-gazowej, przedawniają się z upływem 3 lat;
2. kontrole WIOŚ zazwyczaj obejmują okres 2 lat, np. bieżącego roku i poprzedniego roku, ewentualnie dwóch pełnych minionych lat;
3. jakakolwiek czynność wpisana w karcie urządzenia w CRO „po terminie” jest bez problemu widoczna dla kontrolera WIOŚ, gdy tylko inspektor WIOŚ spojrzy na taką kartę; jeśli w CRO nie będzie spóźnionych wpisów – to istnieje szansa, że inspektor nie zwróci uwagi, że brakuje jakiegoś wpisu, szczególnie jeśli bieżącą kontrolę wykonaliście w ustawowym terminie i wpiszecie ją do CRO w ustawowym terminie, oraz od teraz operator będzie już prowadzić kartę urządzenia zgodnie z wymogami. Oczywiście – zaleca się, aby operator (i firma serwisowa) zachowali w aktach protokoły potwierdzające dokonanie kontroli szczelności w ustawowych terminach (tj. w odstępach nie dłuższych niż co 6 lub 12 miesięcy, w zależności od wagi napełnienia urządzenia czynnikiem chłodniczym).

Wierzę, że w/w wyjaśnienia pozwolą Państwu wybrać optymalne rozwiązanie. Generalna zasada (na przyszłość) jest taka – żeby bezwzględnie przestrzegać terminów określonych w przepisach F-gazowych.