Dlaczego PFAS ma znaczenie w ogrzewaniu i chłodzeniu

W związku z trwającym przeglądem rozporządzenia REACH, EPEE którego jesteśmy Członkiem, opublikowało opinię branżową. 

Branża grzewczo-chłodnicza świadczy kluczowe usługi społeczeństwu i obywatelom, przyczyniając się do zwiększenia produktywności, dobrobytu, bezpieczeństwa żywnościowego, zdrowia i dekarbonizacji dostaw energii.

Producenci pomp ciepła, klimatyzatorów i urządzeń chłodniczych stosują substancje PFAS, gdy są one niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa i wydajności. Wszystkie pompy ciepła i urządzenia klimatyzacyjne wymagają czynnika chłodniczego do działania: większość obecnie stosowanych substancji jest klasyfikowana jako PFAS. Decyzja producenta o zastosowaniu gazu fluorowanego (F-gaz) jest podyktowana względami wydajności, bezpieczeństwa, lokalizacji i kosztów.

Komponenty, takie jak sprężarki i zawory, wykorzystują łożyska, uszczelnienia i podkładki, które obecnie są wykonane z fluoropolimerów. Fluoropolimery posiadają unikalne właściwości, które gwarantują szczelność i wydajność produktu, między innymi poprzez zapobieganie wyciekom czynników chłodniczych przez cały okres jego eksploatacji. Dlatego nawet w przypadku pomp ciepła, które mogą pracować z czynnikiem chłodniczym niesklasyfikowanym jako PFAS, małe części wewnątrz nich zawierają substancje PFAS. Substancje te są obecnie oceniane w ramach wniosku o ograniczenie ich stosowania na mocy rozporządzenia REACH (proces ten, którym zajmuje się głównie ECHA, zilustrowano na powyższym wykresie chronologicznym).

Alternatywy dla PFAS

Rozważając alternatywy dla gazów F, często wspomina się o tzw. „naturalnych” czynnikach chłodniczych. Chociaż nie mieszczą się one w definicji PFAS, stwarzają one inne problemy: na przykład palność propanu i toksyczność amoniaku stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa pracowników i konsumentów. Co więcej, nawet jeśli są coraz częściej wykorzystywane w niektórych zastosowaniach, nie nadają się do stosowania we wszystkich lokalizacjach i typach budynków i instalacji. W przypadku komponentów, na rynku nie ma obecnie żadnego innego materiału, który spełniałby jednocześnie wszystkie te kryteria. Fluoropolimery są stosowane w celu zastąpienia szkodliwych substancji, takich jak ołów, który jest szkodliwy dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Ponieważ fluoropolimery są zawarte w produktach, nie są one emitowane do środowiska przez cały okres ich użytkowania. Docelowo można by znaleźć nowy materiał, który nadawałby się do wszystkich zastosowań przemysłowych, ale jego opracowanie, przetestowanie, certyfikacja i wdrożenie na rynku zajęłoby co najmniej 10–15 lat.

Kontrola emisji

Fluoropolimery są stosowane jako elementy konstrukcyjne podzespołów i nie mogą być uwalniane do środowiska podczas eksploatacji. Gazy fluorowane działają pod ciśnieniem wyższym od atmosferycznego i mogą nieumyślnie przedostać się do środowiska. W ostatnich latach branża znacząco ograniczyła wycieki czynników chłodniczych, jednak mogą one występować w bardzo niewielkich ilościach (na przykład podczas napełniania urządzeń). Emisje są dobrze kontrolowane i kontrolowane dzięki stosowaniu przez branżę przepisów zawartych w najnowszym rozporządzeniu w sprawie gazów fluorowanych z 2024 r., które nakłada surowe obowiązki w zakresie ich ograniczania, odzyskiwania, ponownego użycia i recyklingu. Od 2015 r. emisje gazów fluorowanych w UE maleją, zgodnie z celami regulacyjnymi i wyprzedzając normy międzynarodowe. EEA regularnie publikuje raporty na temat danych: LINK